Τι δε με βοηθάει όταν τρελαίνομαι

«…Τι (δε) με βοηθάει,
όταν τρελαίνομαι…»

Δείγματα γραφής δημοσιευμένα στο διαδίκτυο (2000-2002)



Απόδοση από τα γερμανικά στα ελληνικά:
Εμμανουηλίδου Άννα




Προσχέδιο για έναν οδηγό
διαπραγμάτευσης με την τρέλα
Συνταγμένο από ομάδα αυτοβοήθειας προσώπων με ψυχωσική-ψυχιατρική εμπειρία (Σεπτέμβρης 2002)


Η τρέλα είναι κάτι πολύ διαφορετικό, όμως δεν είναι ούτε πρέπει να γίνει κατ’ ανάγκη αρρώστεια. Η τρέλα μπορεί να μας βοηθήσει να μάθουμε περισσότερα για τον εαυτό μας, να γνωρίσουμε νέους τρόπους σκέψης και να απελευθερώσει δημιουργικότητα και φαντασία. Μπορεί όμως να προκαλέσει και πόνο, να καταστρέψει τις σχέσεις και τις κοινωνικές βάσεις μας, να οδηγήσει στο ψυχιατρείο και στην χειρότερη περίπτωση να προκαλέσει τον θάνατο. Η συνηθισμένη ερώτηση στην ψυχιατρική είναι: πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί καλύτερα η τρέλα; Η συνηθέστερη απάντηση είναι: με ψυχοφάρμακα και συμπληρωματικά με κάποια κοινωνιοθεραπευτικά προγράμματα. Σ’ αυτήν την άποψη θέλουμε να αντιπαραθέσουμε την παρακάτω θέση:
Η τρέλα είναι μια ικανότητα, μια ικανότητα όμως με την οποία πρέπει κανείς να μάθει να ζει. Το να ανοίξει κανείς πόλεμο με την τρέλα είναι λοιπόν σαν να ανοίγει πόλεμο με τον ίδιο του τον εαυτό. Το να αφήσει κανείς στην άκρη το οπλοστάσιο που στο μεταξύ έχει δημιουργηθεί εναντίον της τρέλας (π.χ. τα ψυχοφάρμακα) και να αναζητήσει έναν διαφορετικό, πιο ειρηνικό δρόμο είναι κουραστικό και χρειάζεται πολλή δουλειά. Δεν λειτουργεί επίσης τοσο γρήγορα. Με αυτό το έντυπο θέλουμε να ξεκινήσουμε μια προσπάθεια να μαζέψουμε τη γνώση και την εμπειρία των ανθρώπων που έχουν έρθει σε επαφή με την ψυχιατρική σχετικά με το πώς μπορεί να καθοδηγηθεί η τρέλα.


Α) ΠΡΟΛΗΨΗ

Η τρέλα δεν έρχεται ποτέ χωρίς λόγο και στα καλά καθούμενα, ακόμα κι αν μερικές φορές μοιάζει να είναι έτσι. Πολύ συχνά παίζουν ένα ρόλο βιώματα της παιδικής ηλικίας, αλλά και σύγχρονα γενογότα της ζωής μπορούν να προσφέρουν αφορμές.
Εδώ παραθέτουμε έναν κατάλογο από γεγονότα ζωής, που μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα εκδήλωσης της τρέλας.
α) κοινωνική απομόνωση
β) μη ικανοποιητική συνθήκη εργασίας
γ) υπερβολικά πολύ ή υπερβολικά λίγο στρες
δ) συγκρούσεις, ευθείες ή συγκαλυμμένες, με πρόσωπα του κοντινού περιβάλλοντος
ε) προβλήματα επιβίωσης, όπως τεράστια χρέη, έλλειψη στέγης κλπ.
στ) το να μην μπορεί ή να μην θέλει κανείς να μιλήσει με άλλους ανθρώπους για τα προβλήματά του
ζ) ερεθίσματα, που οδηγούν στο να αναβιωθούν παιδικά τραύματα
η) απώλεια ανθρώπων του στενού συναισθηματικού περιβάλλοντος
θ) πρόσφατες τραυματικές εμπειρίες
ι) έρωτας, αγάπη χωρίς ανταπόκριση.

Αν τώρα συνδυαστούν περισσότεροι από ένας από τους παραπάνω παράγοντες, τρελλαινόμαστε, η παρούσα συνθήκη ζωής γίνεται όλο και πιο ανυπόφορη, δεν βλέπουμε καμιά διέξοδο ή δυνατότητα λύσης και τότε συμβαίνει, ξαφνικά ή σταδιακά, εμφανώς ή λιγότερο εμφανώς: αρχίζουμε να αλλάζουμε κόσμους. Η τρέλα από μόνη της είναι μια πολύτιμη ικανότητα, μπορεί να μας προστατεύσει σε συνθήκες κατά τα άλλα ανυπόφορες, αλλά και να μας οδηγήσει σε νέες γνώσεις γύρω από τον εαυτό μας και τους άλλους, γιατί στην τρέλα αναδύονται συνήθως επιθυμίες, φόβοι, μνήμες και καταπιεσμένα συναισθήματα σε κωδικοποιημένη μορφή.
Παρόλ’ αυτά η μη ελεγχόμενη τρέλα αποτελεί επίσης μια απειλή.
Παρακάτω αναφέρονται ορισμένα πράγματα, που είναι σημαντικά για να προλάβουμε την εκδήλωσή της.
- Να αφουγκραζόμαστε καθημερινά και να ρωτάμε τον εαυτό μας : είμαι ευχαριστημένος-η με την ζωή που ζω; Υπάρχουν πράγματα που θέλω να αλλάξω;
- Πώς θα μπορούσα να τα αλλάξω; Υπάρχουν άθρωποι, που μπορούν να με στηρίξουν και να με ενθαρρύνουν σ’ αυτό;
- Όταν έχω επιθυμίες, οι οποίες εξαιτίας εξωτερικών παραγόντων δεν μπορούν να ικανοποιηθούν, υπάρχει ίσως κάποια παρόμοια ή κάποια μικρότερη επιθυμία, την οποία να μπορώ να ικανοποιήσω;
- Ίσως ο σημαντικότερος παράγοντας για την πρόληψη είναι το να έχουμε έναν κύκλο φίλων ή γνωστών, με τους οποίους αισθανόμαστε καλά και μπορούμε να συζητήσουμε τις δυσκολίες μας, αλλά και τις χαρές της ζωής μας. Εδώ μπορεί να είναι για παράδειγμα βοηθητική η σύνδεσή μας με μια ομάδα αυτοβοήθειας, ή η επαφή μας με ανθρώπους που έχουν τα ίδια χόμπυ ή παρόμοια ενδιαφέροντα με μας.

Εκτός απ’ αυτά υπάρχουν συγκεκριμένες τεχνικές, που χρησιμοποιούν εξατομικευμένα μερικοί άνθρωποι και μπορούν να είναι βοηθητικές και για άλλους, όπου αυτό που ισχύει είναι γενικά να δοκιμάζει κανείς τι του κάνει.

1. Κατασκευή μιας λίστας για την περίπτωση της κρίσης

Ανακαλώ στην μνήμη μου την τελευταία μου κρίση και σκέφτομαι τι με βοήθησε και τι με έβλαψε τότε και κατασκευάζω με βάση αυτές τις εμπειρίες έναν κατάλογο από πράγματα, που μπορώ να κάνω σε περίπτωση κρίσης. Εδώ ένα παράδειγμα (βεβαίως εννοείται ότι αυτή η λίστα πρέπει να κατασκευαστεί εντελώς εξατομικευμένα):
α) μου φτιάχνω ένα τσάι ή κακάο
β) τηλεφωνώ τον Ρίχαρντ και του ζητώ να περάσει από το σπίτι μου αν μπορεί. Αν δεν απαντήσει στο τηλέφωνο, τηλεφωνώ τη Μαρτίνα (τηλ.//////) ή την Στέφανι (τηλ../////).
γ) δεν βγαίνω έξω
δ) δεν τηλεφωνώ τους γονείς μου
ε) κάνω ένα μπάνιο
στ) προσπαθώ να ξεχαστώ βλέποντας τηλεόραση ή συγυρίζοντας το σπίτι.

2. Εξασφάλισε τον εαυτό σου σε περίπτωση εισαγωγής στο ψυχιατρείο με ένα Θεραπευτικό Συμβόλαιο ή/και τον καθορισμό ενός προσώπου εμπιστοσύνης, που θα ρυθμίζει τις υποθέσεις σου για το διάστημα που εσύ δεν θα μπορείς.


3. Αλλαγή διατροφής

Σε πολλούς ανθρώπους μπορούν κάποιες αλλαγές στην διατροφή να έχουν ένα σταθεροποιητικό αποτέλεσμα (αν δεν φτάσει κανείς σε υπερβολές). Έτσι μπορεί για παράδειγμα η μείωση της ζάχαρης σε περίοδο κατάθλιψης να έχει θετική επίδραση. Σε ανθρώπους που είναι επιβαρυμένοι π.χ. από παλαιότερες τραυματικές εμπειρίες, μπορεί να βοηθήσει η συστηματική πρόσληψη μετάλλων, κυρίως μαγνησίου. Ακραίες αλλαγές στην διατροφή είναι συνήθως ακατάλληλες για πρόληψη, αντίθετα μπορούν να οδηγήσουν σε αποσταθεροποίηση. Για παράδειγμα πρέπει να είναι κανείς πολύ προσεκτικός με δίαιτες απόλυτης νηστείας. Για όλους τους ανθρώπους ισχύει ότι μια διατροφή πλούσια σε λαχανικά και φρούτα κάνει πάντα καλό στην υγεία τους.

4. Φροντίδα του σώματος

Κίνηση: ψάξε να βρεις ποια μορφή σωματικής κίνησης σου κάνει καλό και σε ευχαριστεί.: περίπατος, γιόγκα, καλύμπι, χορός, ποδήλατο, γυμναστική κλπ.
Χαλάρωση: βρες χρόνο για χαλαρωτικά πράγματα, όπως πχ. Ένα ζεστό μπάνιο, σάουνα, μουσική κλπ.

5. Να επιτρέπεις στην καθημερινότητά σου τρέλες μικροτερης έκτασης

Για μερικούς ανθρώπους μπορεί να είναι βοηθητικό, το να επιτρέπουν στον εαυτό τους συνειδητά να ζούν καταστάσεις μικρής τρέλας, ειδικά για ανθρώπους που βιιώνουν θετικά την τρέλα τους. Οι μορφές με τις οποίες μπορεί να προκύψει αυτό είναι πολύ διαφορετικές. Π.χ. να προγραμματιστούν συγκεκριμένες ώρες μέσα στην μέρα όπου μπορεί κάποιος να αφεθεί στην διαφορετική αυτή εμπειρία, μέσω π.χ. της τέχνης (ζωγραφική, γραφή ή μοντελισμός). Μ’ αυτούς τους τρόπους μπορεί κανείς να εκφράσει περιεχόμενα της τρέλας, να ονειρευτεί, να αφήσει την ψυχή του ελεύθερη. Σ’ όλ’ αυτά είναι πολύ σημαντικός ο χρονικός περιορισμός, διαφορετικά υπάρχει ο κίνδυνος να ξεφύγει η κατάσταση από τον έλεγχο.


6. Να μην αγνοείς συναισθήματα και συγκρούσεις

Μερικές φορές έχει βεβαίως νόημα να αγνοεί κανείς τα συναισθήματά του, από την άλλη πλευρά όμως μπορεί να γίνει επικίνδυνο, όταν γίνεται συνεχώς. Το ίδιο ισχύει και για την αντιμετώπιση συγκρούσεων, ειδικά με ανθρώπους του κοντινού συναισθηματικά περιβάλλοντος. Θυμός που δεν εκφράζεται, υπόγειο αίσθημα ανικανοποίητου, ασαφείς σχέσεις, όλ’ αυτά είναι επιβαρυντικά για την ψυχή. Συμβάλλει επομένως στην πρόληψη να παίρνει κανείς σοβαρά τα συναισθήματά του και να μην αναβάλει επ’ αόριστον το ξεκαθάρισμα συγκρούσεων.


7. Ψυχοθεραπεία (θεραπεία μέσω συνομιλίας)

Μερικοί άνθρωποι μπορούν να βοηθηθούν από την ψυχοθεραπεία, υπάρχουν όμως μορφές ψυχοθεραπείας που μπορούν και να βλάψουν, καθώς είναι δυνατόν να συμβάλουν στην εκδήλωση ψυχώσεων. Γι’ αυτό και η απόφαση σ’ αυτόν τον τομέα είναι αρκετά περίπλοκη. Παρακάτω γίνονται μερικές συστάσεις για να βοηθηθεί κανείς στη λήψη μιας τέτοιας απόφασης.
1. Συζήτησε τα υπέρ και τα κατά μιας τέτοιας απόφασης με ανθρώπους που σε ξέρουν καλά και πάρε διάφορες γνώμες πάνω σ’ αυτό.
2. Συζήτησε την ιδέα σου με έναν επαγγελματία της εμπιστοσύνης σου, ο οποίος μπορεί να σε πληροφορήσει για τις διάφορες θεραπευτικές προσεγγίσεις και να σκεφτεί μαζί σου ποιοι θεραπευτές θα μπορούσαν να είναι υποψήφιοι της εμπιστοσύνης σου.
3. Σε κάθε περίπτωση κάνε κάποια ραντεβού γνωριμίας με διάφορους θεραπευτές και πάρε μαζί σου μια λίστα ερωτήσεων, που σου είναι σημαντικές (π.χ. σχετικά με την εκπαίδευση του θεραπευτή, με το αν έχει ήδη στο παρελθόν δουλέψει με ανθρώπους με παρόμοια προβλήματα με τα δικά σου, σχετικά με τη στάση του απέναντι στο ψυχιατρείο και τα ψυχοφάρμακα κλπ).
4. Πάρε χρόνο για την απόφασή σου και αποφάσισε σύμφωνα με το συναίσθημά σου για το πρόσωπο του θεραπευτή. Μπορείς να φανταστείς ν’ αναπτύσσεις σχέση εμπιστοσύνης μ’ αυτό το πρόσωπο;


Ιδιαίτερα επικίνδυνες μπορούν να είναι μορφές θεραπείας που συνδέονται με εσωτερισμό και άλλες σχετικές θεωρίες: π.χ. η λεγόμενη θεραπεία της κραυγής (Schreitherapie), Αναβίωση της Γέννησης σε σεμινάρια Σαββατοκύριακου, Σεμινάρια επιστροφής στο παρελθόν, πνευματικοί Θεραπευτές κλπ. Όμως και στις λεγόμενες σοβαρές μορφές θεραπείας υπάρχουν κίνδυνοι, αν ο θεραπευτής δεν γνωρίζει καλά το αντικείμενό του και δεν είναι πρόθυμος να προσαρμόσει τις μεθόδους του στις ανάγκες του πελάτη του. Γι’ αυτά όλα είναι επειγόντως αναγκαίο να εξετάσει κανείς πολύ αναλυτικά την επιλογή ενός θεραπευτή.



8. Ψυχοφάρμακα


Αν δεν έχετε πάρει ακόμα ψυχοφάρμακα:
Πολλοί ψυχίατροι συνιστούν προληπτικά μια λεγόμενη μακροχρόνια λήψη ψυχοφαρμάκων με διάρκεια τουλάχιστον 5 ετών. Σ’ αυτή τη σύσταση πρέπει να είναι κανείς ιδιαίτερα προσεκτικός. Τα ψυχοφάρμακα είναι τα πιο επικίνδυνα φάρμακα, που έχει εφεύρει έως τώρα η ιατρική. Εκτός από τις βλάβες που προκαλούν στην υγεία, πολλές φορές δεν αποζημιώνεται καν το πρόσωπο που τα παίρνει, μια και οι κρίσεις εξακολουθούν να έρχονται παρά τη λήψη των φαρμάκων και μάλιστα συχνά εξαιτίας τους. Επειδή ο οργανισμός έχει εθιστεί στα φάρμακα πρέπει τόσο η κρίση να αντιμετωπιστεί με μια υψηλή δόση (αν κάποιος έχει αποφασίσει να πάρει φάρμακα). Αυτό που επιπλέον συμβαίνει είναι ότι με τα φάρμακα παραλύει το αυτοθεραπευτικό δυναμικό του ατόμου και δεν μπορεί πια να ασκηθεί τρόποντινα. Φυσικά υπάρχουν μορφές της τρέλας, όπου μια μακροπρόθεσμη λήψη φαρμάκων αποτελεί το μικρότερο κακό. Σε κάθε περίπτωση καλό είναι να σκεφτεί κανείς πολύ καλά πριν πάρει την απόφαση για μια τέτοια φαρμακοθεραπεία διαρκείας.
Και αυτό που οπωσδήποτε ισχύει είναι ότι τα ψυχοφάρμακα έχουν υποστηρικτική και όχι θεραπευτική δράση.

Αν παίρνετε εδώ και καιρό ψυχοφάρμακα:
Είναι σημαντικό να αναρωτιέστε πότε-πότε αν η συστηματική λήψη τους έχει κάποιο ουσιαστικό νόημα. Συχνά οι άνθρωποι παίρνουν πολύ υψηλές δόσεις φαρμάκων για πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα – ενίοτε επί δεκαετίες.

Αν αποφασίσετε να κόψετε τα φάρμακα: είναι σαφώς επικίνδυνο να γίνει ξαφνικά, ειδικά αν πρόκεται για υψηλές δόσεις και / ή πολλά διαφορετικά είδη ταυτόχρονα. Επίσης επικίνδυνη είναι η διακοπή σε περιόδους κατά τις οποίες είσαι εκτεθειμένος σε στρεσογόνες εξωτερικές συνθήκες ή σε μια οξεία ψυχική κρίση, που δεν οφείλεται στη λήψη των φαρμάκων. Σε περίπτωση διακοπής συνιστάται η σταδιακή μείωση και είναι πολύ σημαντικό να δώσεις το χρόνο που χρειάζεται το σώμα σου για την προσαρμογή και να συμβουλευτείς έναν ειδικό της εμπιστοσύνης σου. Την διαδικασία της αποτοξίνωσης μπορείς να την συνοδεύσεις υποστηρικτικά και με φυτικά παρασκευάσματα.


Β) ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙΣ ΠΟΤΕ ΞΕΚΙΝΑΕΙ...

Μια σημαντική προϋπόθεση για να ελέγξεις την τρέλα είναι να το αισθάνεσαι έγκαιρα όταν διατρέχεις τον κίνδυνο να σου στρίψει...Είναι σημαντικό να θυμάσαι πώς ήταν ως τώρα, πώς άρχισε και τι συνέβη πριν από την εκδήλωση των τρελλών συμπεριφορών. Παρόλο που και πάλι κάτι τέτοιο είναι διαφορετικό για τον καθένα, υπάρχει ένας κατάλογος από συχνά εμφανιζόμενα σημάδια, που προειδοποιούν για τον ερχομό μιας κρίσης.

1. Αυξανόμενες διαταραχές ύπνου
2. Αλλαγές στην αντίληψη

Όπως π.χ.: το να νιώθει κανείς όλο και περισσότερο σε κατάσταση έκστασης. Το να διαισθάνεται νοηματικές συνδέσεις παντού, να αντιλαμβάνεται με υπερβολική ενάργεια όλες τις λεπτομέρειες του περιβάλλοντός του, να αλλάζει η ευαισθησία του στους θορύβους και στην οπτική αντίληψη, πχ να βλέπει πολύ εντονότερα τα χρώματα. Οι άνθρωποι μοιάζουν διαφορετικοί, ξένοι, απειλητικοί, γελοίοι, σαν να προέρχονται από άλλον πλανήτη κλπ.

3. Αλλαγές στην σκέψη

Οι σκέψεις μοιάζουν να εξελίσσονται πολύ γρηγορότερα ή πολύ πιο αργά, να στρέφονται πάντα γύρω από ένα και το ίδιο πράγμα, χωρίς να μπορεί κανείς να το αποφύγει. Κυριαρχεί το συναίσθημα ότι δεν έχεις πια καθόλου σκέψεις. Η εντατική ενασχόληση με φιλοσοφικά ή πνευματικά θέματα και το αίσθημα ότι ζεις την μια επιφώτηση μετά την άλλη.

4. Αλλαγές στην αντίληψη του σώματος

Η εγκατάλειψη του ίδιου σου του σώματος, αδυναμία να νιώσεις οτιδήποτε σωματικά.


5. Αλλαγές στην συμπεριφορά

- ακραία απόσυρση από τον εξωτερικό κόσμο
- μια ακατανίκητη ανάγκη να μιλάς ασταμάτητα
- ξαφνικό πάθος να συλλέγεις αντικείμενα
- το αίσθημα, ότι πρέπει να πείσεις το περιβάλλον σου για μια συγκεκριμένη ιδέα
- απροθυμία να πάς στη δουλειά


6. Αλλαγές στην συμπεριφορά των άλλων ανθρώπων

- ο εργοδότης σου σε συμβουλεύει να πάρεις άδεια
- οι φίλοι σου θεωρούν ότι θα ‘πρεπε να πας σε γιατρό
- γνωστοί σε ρωτούν αν πήρες ναρκωτικά
Ξαφνικά αρχίζεις να γνωρίζεις έναν σωρό νέους ανθρώπους, ενώ οι φίλοι και οι γνωστοί σου αποφεύγουν την επαφή μαζί σου.

Όλα τα παραπάνω μπορούν να είναι προάγγελοι μιας επερχόμενης κρίσης τρέλας, όχι όμως αναγκαστικά. Είναι επίσης σημαντικό να ξεκαθαρίσεις στον εαυτό σου ότι αυτά ή άλλα σημάδια δεν οδηγούν αναπόφευκτα σε τρέλα. Κρίσεις διαφόρων ειδών είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής όλων των ανθρώπων και πολύ συχνά δεν κλιμακώνεται μια μεγαλύτερη κρίση μόνο και μόνο επειδή εμφανίστηκαν τα παραπάνω σημεία. Επομένως δεν χρειάζεται πανικός, μόνο αυξημένη προσοχή.


ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙ

Άνθρωποι

΄Οταν νιώθεις ότι διατρέχεις τον κίνδυνο να σου στρίψει μίλα με κάποιον που εμπιστεύεσαι. Μην κρύβεσαι ολοκληρωτικά, αλλά και μην τιμάς με τον τρόπο σου αδιάκριτα όλους τους ανθρώπους, θέλοντας να τους μιλήσεις για το πρόβλημά σου, ανεξάρτητα από το αν αυτοί θέλουν ή όχι. Αναζήτησε ανθρώπους, που είναι πρόθυμοι να ασχοληθούν με ηρεμία με τιςδυσκολίες σου. Απόφυγε επαφές που σε επιβαρύνουν, όπως π.χ. την πατρική σου οικογένεια, ανθρώπους που έχουν την τάση να σε πληγώνουν ή άλλους που βρίσκεις κουραστικούς.

Ηρεμία

Μείωσε τις συνηθισμένες σου δραστηριότητες και κάνε στον εαυτό σου δώρο οτιδήποτε νιώθεις ότι σου κάνει καλό, όπως π.χ. να χαλαρώσεις σε ένα ήσυχο μέρος όπου νιώθεις καλά ή να φας το αγαπημένο σου φαγητό.

Μην χάνεις την καθημερινότητα εντελώς από το οπτικό σου πεδίο

Ακόμα κι όταν η καθημερινότητα σου φαίνεται επιβαρυντική, βαρετή, κοινότυπη ή ασήμαντη, είναι τις περισσότερες φορές βοηθητικό να κρατάς την προσοχή σου παρόλ’ αυτά εστιασμένη στην καθημερινή ρουτίνα. Σε ποιο βαθμό και με ποιον τρόπο διαφέρει φυσικά από άτομο σε άτομο. Για κάποιους βοηθάει το να μαγειρέψουν ή να καθαρίσουν το σπίτι, άλλους το να πιουν ένα φλυτζάνι τσάι με τον γείτονα και να συζητήσουν για οτιδήποτε. ΄Ο, τι και να είναι αυτό σ’ αυτή τη φάση είναι πολύ σημαντικό να κρατήσεις την επαφή με ό,τι είναι για σένα φυσιολογικότητα, ακόμα κι αν εσωτερικά απασχολείσαι με πιο ουσιώδη αισθήματα και σκέψεις. Προσπάθησε να διατηρήσεις μια οποιαδήποτε μορφή καθημερινότητας.

Ενασχόληση με κάτι άσχετο

Πολλοί βοηθούνται με στρατηγικές που τους κάνουν να ξεχνιούνται, όπως π.χ. τηλεόραση, πλέξιμο, επιδιόρθωση αυτοκινήτων, παιχνίδι κλπ.

Μετρημένη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών

Σ’ αυτή τη φάση πρέπει να προσέξεις πολύ κάθε είδους ναρκωτικά, ακόμα κι αν πρόκειται μόνο για καφέ, αλκοόλ ή ψυχοφάρμακα. Από την άλλη πλευρά μπορεί και η συνειδητή χρήση ναρκωτικών (εξαρτησιογόνων) ουσιών σε μικρές δόσεις να είναι απαραίτητη, για να σταματήσει μια επέκταση της τρέλας. Ειδικά όταν συμπτώματα, όπως αυπνίες, ανησυχία, φόβος κλπ παίρνουν ένα δυσανάλογο μέγεθος, υπάρχει ο κίνδυνος να συντονιστούν οι πνευματικές διαδικασίες με την σωματική εξάντληση και να κλιμακωθεί η κρίση. Εδώ μπορεί πράγματι να είναι χρήσιμο, καταρχήν να ηρεμήσει κανείς το σωμα του με εξωτερικούς τρόπους.
Φυτικά παρασκευάσματα
Αλκοόλ
Ψυχοφάρμακα
..........................................


Γ) ΟΤΑΝ ΕΙΣΑΙ ΣΕ ΚΡΙΣΗ

Σε πολλούς ανθρώπους με ψυχιατρική εμπειρία υπάρχει σε μια ψυχική κρίση ένα συγκεκριμένο σημείο εσωτερικής διέγερσης, το οποίο αν το υπερβούν φτάνουν σ’ αυτό που είναι γνωστό ως ψύχωση, τρέλα κλπ. Αυτό που διακρίνει αυτές τις καταστάσεις από άλλες μορφές κρίσης είναι ότι έχει συμβεί ένα άλμα από την συνηθισμένη πραγματικότητα. Αν αυτό συμβεί και βρίσκεται κανείς στο χάος των συναισθημάτων, των σκέψεων και των ιδεών του, και ο κόσμος έχει περιστραφεί κατά 180 μοίρες, όταν κάποιος σχετίζει τα πάντα με τον εαυτό του και τίποτα δεν είναι πια όπως ήταν, όταν όλα τα σημαντικά έγιναν ασήμαντα, τότε η πρώτη προτεραιότητα είναι η εξασφάλιση της επιβίωσης (εννοώντας και την κοινωνική επιβίωση).
Και εδώ είναι σημαντικό καταρχήν να καταλάβει κανείς και να παραδεχτεί ότι πράγματι είναι μέσα στην ψύχωση. Από τι και πώς θα το καταλάβει κανείς εξαρτάται βεβαίως και πάλι από το άτομο.
Παρόλ’ αυτά, ιδού μερικά παραδείγματα:

1. Ένα ξαφνικό αίσθημα ανακούφισης στα πλαίσια μιας σοβαρής κρίσης. Φόβοι και άλλα παρόμοια συναισθήματα, που υπήρχαν πριν, μοιάζουν σαν να εξαφανίστηκαν με μιας. Ο άνθρωπος νιώθει πως βρίσκεται στον 7ο ουρανό και φτάνει σε νέες πνευματικές αποκαλύψεις την μια μετά την άλλη. Κάθε είδος απελπισίας έχει εξαφανιστεί. Ίσως να αντιλαμβάνεται, ωστόσο ασαφώς, ότι οι υπόλοιποι άνθρωποι δεν αντιδρούν με τον αναμένοντα ενθουσιασμό στις ιδιοφυείς του ιδέες.
2. Το άτομο δεν μπορεί να σηκωθεί καθόλου από το κρεβάτι, κάθε κίνηση μετατρέπεται σε βασανιστήριο, αισθάνεται σαν ο χειρότερος άνθρωπος στη γη ή του είναι όλα εντελώς αδιάφορα, η αίσθηση του χρόνου εξαφανίζεται, το σπίτι παραμελείται, η αλληλογραφία μαζεύεται σε κάποια γωνιά χωρίς ποτέ να ανοιχτεί κλπ.
3. Φωνές και Εικόνες αρχίζουν να τον κυνηγούν, πιθανόν να ακούει κανείς και φωνές, που τον διατάζουν να αυτοκτονήσει ή κάτι τέτοιο. Δεν υπάρχουν πια διαλείμματα ανάμεσα στις επιμέρους οπτασίες και το άτομο δεν έχει πια δύναμη ή ενδιαφέρον για τίποτ’ άλλο. Αποσύρεται εντελώς και δεν βγαίνει πια καθόλου απ’ το σπίτι.
4. Ιδέες και φαντασίες που υπήρχαν παλιά, ότι π.χ. το άτομο παρακολουθείται από μια ξένη δύναμη, γίνονται απόλυτη βεβαιότητα. Κάθε μέρα βρίσκει κανείς νέες αποδείξεις γι’ αυτό.

Αν το έχει καταφέρει να δεις και να δεχθείς ότι βρίσκεσαι μέσα στην ψύχωση, έχεις ήδη κάνει ένα τεράστιο βήμα, για να ξαναβγείς. Κατ’αρχήν είναι σημαντικό να σιγουρέψεις την επιβίωση. Ανεξάρτητα από το αν θα καταφύγεις σε κάποια κλινική ή όχι, χρειάζεσαι έναν χώρο προστασίας και φροντίδας, που πρέπει τώρα να οργανώσεις. Σ’ αυτό χρειάζεσαι βοήθεια.

Λοιπόν:
1. Ενημέρωσε τουλάχιστον ένα πρόσωπο της εμπιστοσύνης σου για το πώς είσαι και ζήτα βοήθεια. Είναι φυσικά προτιμότερο αν μπορείς να είσαι σίγουρος/-η ότι αυτό το πρόσωπο θα αντιδράσει με ηρεμία στο γεγονός και δεν θα θελήσει να σου κάνει αμέσως εισαγωγή στο ψυχιατρείο. Παρακάλεσε αυτό το πρόσωπο να σε βοηθήσει στα απαραίτητα.
2. Πάρε αναρρωτική άδεια από την δουλειά σου. Αν πας σ’ αυτήν την κατάσταση στη δουλειά θέτεις σε κίνδυνο τη θέση εργασίας σου, γι’ αυτό ακόμα κι αν δεν νιώθεις καθόλου μα καθόλου άρρωστος φρόντισε να εξασφαλίσεις μια αναρρωτική άδεια.
3. Αν έχεις παιδιά: σ’ αυτή τη φάση χρειάζεσαι λιγότερη επιβάρυνση και τα παιδιά σου ασφάλεια, γι’αυτό φρόντισε να βρεις ένα πρόσωπο που μπορεί να τα φροντίσει (γιαγιά, θεία, φίλη κλπ).
4. Φρόντισε να βρεις έναν προστατευμένο χώρο μέχρι να περάσει η κρίση.

α) αν μείνεις στο σπίτι σου: χρειάζεσαι οπωσδήποτε ανθρώπους, που θα σε συνοδεύσουν σ’ αυτήν την εμπειρία. Το να περάσεις μια κρίση μόνος-η είναι υπερβολικά επικίνδυνο και πιο επώδυνο απ’ όσο χρειάζεται.
Αν έχει την τύχη να γνωρίζεις ένα ή περισσότερα πρόσωπα που είναι πρόθυμα να σε συνοδεύσουν, μπορείς να περάσεις αυτήν την φάση χωρίς ψυχιατρική εισαγωγή. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να μιλάς τουλάχιστον μία φορά τη μέρα με κάποιον. Υπό συνθήκες (αν σε σένα επιδρούν με τον επιθυμητό τρόπο ή αν τα αντέχεις οργανικά) συνιστάται η λήψη ψυχοφαρμάκων, σύμφωνα με την αρχή του το μη χείρον βέλτιστον. Αν το αποφασίσεις πάρει μαζί σου στην επίσκεψή σου στον ψυχίατρο κάποιον μαζί σου, που μπορεί να σε υποστηρίξει στο να πάρεις αυτό που θέλεις.

β) αν θέλεις ή αναγκάζεσαι να πας σε μια ψυχιατρική κλινική:
κι εδώ ισχύει ότι αν είναι δυνατόν μην το κάνεις μόνος. Σημαντικό να ξεκαθαρίσεις είναι σ’ αυτή τη φάση, ποια κλινική προσφέρει σ’ αυτήν τη φάση αυτό που χρειάζεσαι. Προτιμάς να πας σε ένα κλειστό ή σε ένα ανοιχτό τμήμα; ( Αν δεν θεωρηθεί ότι δεν απειλείσαι από αυτοκτονία, πολλές κλινικές δέχονται να σου κάνουν εισαγωγή απευθείας σε ανοιχτό τμήμα).
Αν υπάρχουν στο σπίτι σου πράγματα που πρέπει να διεκπεραιωθούν (φροντίδα κατοικίδιων ζώων, ματαίωση ραντεβού, ανοιχτοί και επείγοντες λογαριασμοί, σκουπίδια), παρακάλεσε φίλους σου να τα διεκπεραιώσουν αντί για σένα, στο βαθμό που αυτό είναι δυνατόν.

Εισαγωγή στο ψυχιατρείο

- Αν έχεις ήδη κλείσει ένα ψυχιατρικό συμβόλαιο-διαθήκη με μια κλινική είναι καλό να το θυμίσεις αυτό στους αρμόδιους της κλινικής κατά την εισαγωγή και να πάρεις μαζί σου ένα αντίγραφο.
- Αν δεν έχεις κάτι τέτοιο, πληροφόρησε την κλινική από μόνος-η ή μέσω κάποιου επαγγελματία της εμπιστοσύνης σου για τα παρακάτω θέματα:
α) Ποια φάρμακα και σε ποια δοσολογία είσαι διατεθειμένος να πάρεις και ποια δεν θα πάρεις σε καμιά περίπτωση. Αναφέρσου σε παρενέργειες και ειδικούς κινδύνους υγείας.
β) ενδεχόμενες χρονιες σωματικές ασθένειες.
γ) στο βαθμό που το γνωρίζεις ενημέρωσε την κλινική για το τι μπορεί στη δεδομένη στιγμή να σε βοηθήσει, όπως π.χ. καταρχήν πολλή ησυχία ή το αντίθετο, όσο το δυνατόν περισσότερη συζήτηση και προσοχή κλπ.

Με ποιες πληροφορίες θα έπρεπε πιθανόν να είσαι προσεκτικός-η

Σκέψεις αυτοκτονίας και αυτοτραυματισμού, καθώς και σκέψεις για τον τραυματισμό ή τη δολοφονία άλλων προσώπων. Ανάλογα με την κλινική μπορεί αυτό να γίνει αιτία για ακούσιο εγκλεισμό, στην περίπτωση που θα θελήσεις να φύγεις νωρίτερα απ’ όσο εκτιμούν οι γιατροί. Από την άλλη πλευρά είναι βεβαίως σημαντικό να μιλήσεις με κάποιον για τέτοιες σκέψεις. Είναι μια δύσκολη άσκηση ισορροπίας, από την μια πλευρά να διηγηθείς τόσα, όσα θα καταστήσουν ικανό τον συνομιλητή σου να σε βοηθήσει και από την άλλη πλευρά όχι τόσα πολλά, όσα θα προκαλούσαν τη λήψη δυσάρεστων μέτρων (αύξηση της δόσης των φαρμάκων, μεταφορά σου σε κλειστό τμήμα, καταναγκαστικό εγκλεισμό, δέσιμο κλπ.).

Για την περίπτωση καταναγκαστικού εγκλεισμού:

Μείνε όσο πιο ήσυχος-η μπορείς. Είναι βεβαίως φυσικό και απόλυτα κατανοητό να ταράζεσαι και να οργίζεσαι, τις περισσότερες όμως φορές δεν προσφέρει τίποτα το να αντισταθείς και έχει συνήθως το αντίθετο αποτέλεσμα απ’ αυτό που επιζητείς.





Αν θέλεις να φύγεις, πρέπει να κάνεις τα ακόλουθα:

1. Ζήτα σε όσο το δυνατόν πιο ήρεμο τόνο την άδεια να τηλεφωνήσεις και ενημέρωσε για την επιθυμία σου ένα πρόσωπο, το οποίο ξέρεις ότι θα σε υποστηρίξει και - αν γνωρίζεις κάποιον κατάλληλο δικηγόρο - και αυτόν.
2. Στην περίπτωση καταναγκαστικού εγκλεισμού ή έχεις ήδη μιλήσει με κάποιιν δικαστή ή πρόκειται να μιλήσεις με έναν τις αμέσως επόμενες ώρες. Αυτός αποφασίζει για τον εγκλεισμό και βγάζει μια λεγόμενη δικαστική απόφαση για μερικές εβδομάδες. Μπορείς να κάνεις ένσταση ενάντια σ’α υτήν την απόφαση ή, λίγο καιρό μετά, να αιτηθείς την δικαστική άρση της απόφασης. Στην αιτιολόγηση αυτών των αιτήσεων είναι σημαντικό να γράψεις γιατίι δεν είσαι, ή δεν είσαι πια, επικίνδυνος-η για τον εαυτό σου και τους άλλους, μια και για μια απόφαση καταναγκαστικού εγκλεισμού δεν αρκεί για αιτιολογία ότι απλά δεν είσαι στα καλά σου. Καλύτερα άφησε να σε βοηθήσει κάποιος που γνωρίζει, στην συγγραφή της ένστασης ή της αίτησης άρσης της δικαστικής απόφασης.
3. Κατά πάσα πιθανότητα θα πάρεις ψυχοφάρμακα, είναι πάρα πολύ δύσκολο να το προσβάλεις αυτό νομικά. Αν έχεις ένα ψυχιατρικό συμβόλαιο, παράπεμψε τους γιατρούς σου σ’αυτό, στην ανάγκη δίνοντάς τους να καταλάβουν, που σε περίπτωση που δεν θατο λάβουν υπόψιν στους διακινδυνεύουν να καταγγελθούν να παράβαση θεραπευτικού καθήκοντος. Αν δεν έχεις κάτι τέτοιο, προσπάθησε με όσον απλούστερο τρόπο γίνεται να έρθεις σε διαπραγματεύσεις με τον θερπάποντα ιατρό. Το καλύτερο είναι να εμπλέξεις σ’ αυτό και πρόσωπα εκτός ψυχιατρείου, που υποστηρίζουν την επιχειρηματολογία σου.
4. Σε περίπτωση που έχεις έναν νομικό αντιπρόσωπο, που έχει το δικαίωμα ορισμού του τόπου κατοικίας σου, είναι πολύ πιθανό να έχει κατατεθεί η αίτηση του καταναγκαστικού εγκλεισμού απ’ αυτόν σύμφωνα με τον αντίστοιχο νόμο. Εδώ είναι οπωσδήποτε σημαντικό να έρθεις σε επαφή με αυτό το πρόσωπο και να το ρωτήσεις πώς ο ίδιος-α ή το δικαστήριο κατέληξε σ’ αυτήν την απόφαση. Ένας λόγος μπορεί π.χ. να είναι το ότι απέρριψες την φαρμακοθεραπεία. Μερικές φορές έχει νόημα να κάνεις σ’ αυτό το θέμα κάποιους συμβιβασμούς, για να μπορέσεις να βγεις έξω. Το αργότερο όταν θα βγεις έξω, πρέπει να ζητήσεις επιστημονική υποστήριξη και συμβουλευτική, ώστε ενδεχομένως α) να αιτηθείς την άρση όλου του καθεστώτος της νομικής αντιπροσώπευσης (δικαστική απαγόρευση) β) ή την άρση της αρμοδιότητας του νομικού αντιπροσώπου να καθορίζει τον τόπο κατοικίας σου γ) ή να ζητήσεις την αντικατάσταση του αντιπροσώπου σου.

Το τι θα βοηθήσει περισσότερο σ’ αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να αποφασιστεί μόνο την κρίσιμη στιγμή και εξατομικευμένα, γι΄αυτό χρειάζεσαι σ’ αυτήν την μορφή καταναγκαστικού εγκλεισμού οπωσδήποτε μια υπεύθυνη συμβουλευτική: δικηγόρος, συνήγορος του ασθενή, αν υπάρχει, ένας συνεργάσιμος κοινωνικός λειτουργός ή κάποιος έμπειρος, που γνωρίζει παρόμοιες καταστάσεις.


Αν νιώθεις βεβαίως τρομαγμένος- η με το ότι κατέληξες στο ψυχιατρείο, κάπου όμως και ανακουφισμένος-η και γι’ αυτό δεν βιάζεσαι να φύγεις με κάθε θυσία:

Μπορείς να άρεις το καθεστώς του καταναγκαστικού εγκλεισμού με το να υπογράψεις μια συμφωνία οικειοθελούς θεραπείας. Αν δεν είσαι ικανοποιημένος-η με τα φάρμακα που παίρνεις, παράπεμψε σε πιθανό ψυχιατρικό συμβόλαιο ή διαπραγματεύσου με τον γιατρό σου, αναφέροντας τους λόγους και μέχρι τώρα εμπειρίες σου με ψυχοφάρμακα. Και εδώ ισχύει η αρχή να ενημερώσεις για όλα ένα πρόσωπο εκτός ψυχιατρείου, το οποίο θα σε υποστηρίξει.


ΟΔΗΓΙΕΣ
ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΕΙΣ ΤΗΝ ΤΡΕΛΑ ΚΑΙ ΝΑ ΑΠΟΦΥΓΕΙΣ ΤΙΣ ΚΡΙΣΕΙΣ

¨Ενας οδηγός συνταγμένος από ομάδες αυτοβοήθειας από το Αμβούργο και την Rhein-Ruhrgebiet


Η ΨΥΧΩΣΗ ΩΣ ΟΝΕΙΡΟ

Η συνείδηση θεωρείται από πολλούς σαν ένας κλειστός χώρος χωρίς πόρτες και παράθυρα, στον οποίο οι σκέψεις είναι μόνο σκιές στους τοίχους. Αποτελείται από όλα τα περιεχόμενα, την Εμπιστοσύνη, τη ζήλια, την ταυτότητα κ.α. μαζί. Όλ’ αυτά είναι επιμέρους στοιχεία και αν θέλω να γνωρίσω τον πυρήνα, θα πρέπει να συγκεντρώσω σ’ αυτόν όλη την προσοχή μου.
Μια μνήμη δεν βασίζεται μόνο σε προσωπικές καταστάσεις. Είναι ριζωμένη στον ίδιο μας τον πολιτισμό, στον οποίο περιέχονται και οι απόψεις μας, οι δραστηριότητες και οι απωθημένες σκέψεις μας.
Η απελευθέρωση μέσω της βίαιης λύσης κόμπων είναι για μένα κάτι που μου δίνει ανάταση και με χαλαρώνει μ’ έναν υπέροχο τρόπο. Η ενότητα της ύπαρξης πλημμυρίζει την συνείδησή μου, γιατί η Ενότητα υπερβαίνει τα όρια. Τότε η ενέργεια της ζωής ρέει με δύναμη και νιώθω όμορφα. Συγχρονισμοί και συνειρμοί κάθε είδους με συναντούν. Και τότε μπορώ να νιώσω τον σφιγμό του κόσμου. Προσωρινά νιώθω απέραντη αγάπη, νιώθω ένα με την φύση και βλέπω τα πάντα να λάμπουν με ένα χρυσό φως, μα όλ’ αυτά χάνουν γρήγορα την έντασή τους. Τότε είναι πολύ μεγάλη η πιθανότητα να δημιουργηθούν συνδέσεις με το αρρωστημένο συλλογικό ασυνείδητο, οπότε και γεννιέται μια αυξημένη προσληψιμότητα της γλώσσας των σημείων. Όταν αυτή τη ενέργεια υποχωρεί εμφανίζονται και πάλι οι παλιοί περιορισμοί. Τα παλιά προβλήματα φαίνονται τότε ακόμα πιο μεγάλα, γιατί έζησα ήδη μια κατάσταση, που θα μπορούσε να υπάρξει, αν η ζωή είναι αποδεσμευμένη απ’ αυτά. Μπορώ να ξυπνήσω και να νομίσω κατά έναν εσφαλμένο τρόπο πώς ό,τι είδα αποσπασματικά είναι μια στέρεη πραγματικότητα. Το έχω ζήσει αυτό και ίσως σκέφτομαι: Ωραία, τώρα είναι λυμένα όλα μου τα προβλήματα, όλες οι δυνατότητες ανοίγονται μπρος μου, είμαι επιτέλους ελεύθερος, βρήκα την πατρίδα μου... Δυστυχώς καταλαβαίνω πολύ γρήγορα, ότι είμαι μόλις στην αρχή. Δεν έφτασα καθόλου εκεί που ποθώ. Μερικές φορές έχω δυσκολία να αποδεχθώ αυτή την ορμητική ροή ζωικής ενέργειας. Το νευρικό μου σύστημα μπορεί να μπερδευτεί και να καταρρεύσει από την υπερβολική εισβολή αυτής της ενέργειας. Μερικές φορές ακούω φωνές από το ασυνείδητο ή έχω οράματα, που δεν μπορώ να ερμηνεύσω. Υπό συγκεκριμένες συνθήκες μπορούν οι ασυνείδητες φαντασίες μου να αυτοοργανωθούν και να αποκτήσουν μια αυτονομία απέναντι στο συνειδητό, έτσι ώστε τα δύο βιώματα να εμφανίζονται σαν δυο ξεχωριστά ρεύματα το ένα πλάι στο άλλο. Ένας χείμαρρος ζωικής ενέργειας μπορεί να αποκαλύψει νέες μορφές στην προσωπικότητά μου. Το βίωμα αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αισθήσεις μεγαλείου και δύναμης, οι οποίες υπό συγκεκριμένες συνθήκες μπορεί να μπερδευτούν με ανεπεξέργαστες μνήμες της παιδικής μου ηλικίας σε σχέση μ’ αυτήν την παντοδυναμία.. Π.χ. το να νιώθεις ότι είσαι το κέντρο ενός συνολικού σχεδίου. Η ανάγκη να ζήσεις αυτήν την βασική ενότητα (δηλαδή η ανάγκη για αγάπη) έχει και τις επικίνδυνες πλευρές της. Ναρκωτικές ουσίες ή αλκοόλ με βοηθούν να ένα διάστημα να ζήσω την ψευδαίσθηση αυτής της ενότητας – ή τουλάχιστον με οδηγεί στο να μην νιώθω ακριβώς τα όριά μου, πράγμα που μου δημιουργεί ίσως μια αίσθηση ελευθερίας.
Τα όνειρα και η ψύχωση είναι μια πηγή θεραπείας. Η ψύχωση σαν μια απελευθέρωση από συνθήκες, σαν μια νέα αρχή μάθησης στην διαδικασία της αυτοαναζήτησης και της αυτοθεραπείας, δεν γίνεται τις περισσότερες φορές αντιληπτή ως τέτοια. Αντί γι’ αυτό επινοούνται από ψυχίατρους διάφορες διαγνώσεις, η οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν με την βοήθεια ψυχοφαρμάκων. Από τα ψυχοφάρμακα και τις παρενέργειές τους δεν μεταβάλλονται οι αιτίες του βιώματός μου, αλλά δολοφονούνται τα αισθήματά μου. Αντί να ζήσω ολοκληρωμένα και να επεξεργαστώ την ψύχωση, αυτή γίνεται χρόνια. Η – από την σωματική ιατρική υιοθετημένη - παρατήρηση της από την νόρμα αποκλίνουσας συμπεριφοράς μου και των συμπτωμάτων μου με υποβιβάζει σε ένα αντικείμενο παρατήρησης και ψυχιατρικής παρέμβασης. Η απώθηση των συμπτωμάτων μου κατά κανόνα μόνο με φάρμακα με αναγκάζει να αποκόψω το βίωμά μου από εμένα τον ίδιο ως άρρωστο και να παραμείνω ανασφαλής, μέχρι να ξαναεμφανιστεί και να υπονομεύσει ακόμα περισσότερο την εμπιστοσύνη στον εαυτό μου. Η πάσχουσα ψυχή μου έχει ακριβώς όπως και το πάσχον σώμα μου ένα δικαίωμα στην θεραπεία και όχι σε μια απώθηση των συμπτωμάτων με συχνά μη αναστρέψιμες βλάβες από τις παρενέργειες των παρασκευασμάτων.
Απαιτώ μια ψυχιατρική που θα προσανατολίζεται στο υποκείμενο και την εμπειρία του, που έχει την αφετηρία της στην εμπειρία μου ως ασθενούς και στο βίωμά μου σε συνάρτηση με την ιστορία ζωής μου, που παίρνει υπόψη τις ανάγκες μου και του προσφέρει βοήθεια στην επεξεργασία του βιώματός μου, μαθαίνοντάς μου π.χ. σε διάλογο να μιλώ γι’ αυτό που μου συμβαίνει. Κατανόηση και ενσυναίσθηση σε συνδυασμό με μια άμεση προσπελασιμότητα της βοήθειας, αυτό είναι που με προχωράει σε μια τέτοια φάση.

Αυτή η πρωτοβουλία θέλει να συμβάλει στο να γίνει η ψυχιατρική ανοιχτή στην κοινή γνώμη και να σταματήσει ο διασυρμός που κάνουν τα ΜΜΕ. Πρέπει να σταματήσει η αποσιώπηση εγκλημάτων, όπως η κατάχρηση, η κακοποίηση και η εγκατάλειψη, αλλά και η ψυχολογική βία από ανθρώπους του συγγενικού μας περιβάλλοντος, γιατί εκτός των άλλων οδηγεί πολύ συχνά στην ψυχιατρικοποίησή μας.




***Από ιστοσελίδα του διαδικτύου, 2002.

Δ) ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ


Έχεις υπερβεί, λιγότερο ή περισσότερο καλά, μια πολύ δύσκολη και κουραστική χρονική περίοδο. Είσαι σαν έναν ταξιδιώτης, που επέστρεψε πάλι στη γή από έναν άλλο πλανήτη και θα χρειαστείς προφανώς κάποιο χρόνο για να προσαρμοστείς. Προσπάθησε να απολαύσεις τα μικρά πράγματα της καθημερινότητας, τον ήλιο που σε κοιτάει κατά πρόσωπο, μια κούπα καλό καφέ, ένα ωραίο φίλμ στην τηλεόραση, και πάρε το χρόνο που χρειάζεσαι για την επιστροφή σου. Αν έχεις διάθεση και δεν σε ταράζει περισσότερο απ’ όσο θέλεις, γράψε τα βιώματα του ταξιδιού σου ή διηγήσου τα σε ανθρώπους, που είναι πρόθυμοι να τα ακούσουν. Αυτό μπορεί μερικές φορές να είναι πολύ βοηθητικό, από τη μια πλευρά για να χωνέψεις ο ίδιος-α την εμπειρία, αλλά και για να μπορέσεις ίσως στο μέλλον να ανταπεξέλθεις καλύτερα σε ανάλογες εμπειρίες.
Όταν ξαναγυρίσει επαρκώς το έδαφος κάτω από τα πόδια σου, θα μπορέσεις να ξαναασχοληθείς με την νέα οργάνωση της ζωής σου. Ανάλογα με την εξέλιξη της κρίσης, ίσως χρειαστεί να βρεθείς αντιμέτωπος-η με δυσάρεστες συνέπειες με τις οποίες θα πρέπει να ασχοληθείς, όπως πχ. απώλεια της στέγης σου, οικονομικά προβλήματα, φίλοι, που να μην θέλουν πια καμιά σχέση μαζί σου, δυσκολίες με την θέση εργασίας σου, κατάργηση της φαρμακευτικής σου αγωγής κλπ.
Μην αραχθείς. Συχνά τα πράγματα φαίνονται χειρότερα απ΄ ό,τι είναι την πραγματικότητα. Προσπάθησε να αντιμετωπίσεις το ένα μετά το άλλο και ψάξε για το καθένα την κατάλληλη υποστήριξη. Κατόρθωσες να επιστρέψεις στη γή και αυτό από μόνο του δεν είναι καθόλου απλό. Μην αφήνεις λοιπόν να σε πάρει από κάτω, αν τα πράγματα δεν πάνε τόσο καλά όσο θα τα ήθελες...